Het Rijk moet bijspringen, want gemeenten hebben niet genoeg geld voor de cultuursector, schreven de cultuurwethouders van de vier grootste steden op 17 mei in de Volkskrant.
Inmiddels heeft ook mijn favoriete galerie, Galerie Stam, in Amsterdam zijn deuren moeten sluiten. Dat doorgaan een lijdensweg zou worden, staat buiten kijf. “Er komt een recessie aan, zegt galeriehouder en kunstenaar Matthijs Stam, het eerste waar mensen dan mee stoppen is het kopen van kunst. Bijeenkomsten organiseren is er ook niet meer bij. In onze kleine ruimte sta je dan als haringen in een ton. Hartstikke gezellig, maar nu ondenkbaar. Ondertussen loopt de hoge huur gewoon door. Je hoeft geen zakelijk rekenwonder te zijn om te snappen dat dit einde oefening is.”
De financiële klappen als gevolg van Corona kunnen dit soort kleine ongesubsidieerde galeries, niet opvangen. Maar ook de grotere jongens hebben het moeilijk. Dat online galeries juist nu als paddestoelen uit de grond schieten is niet toevallig, maar er is zeker geen reden om te denken dat dit dè oplossing is. Een kunstenaar heeft immers baat bij een fysieke galerie waar publiek zijn of haar werk kan bekijken in een ruimte die zich daar voor leent en waarbij iemand aanwezig is om bezoekers ter plekke te informeren over het desbetreffende werk en de maker. Kunst moet je niet alleen raken, je moet het ook aan kunnen raken.
Ik las dat kunstenaars samen verantwoordelijk zijn voor 3,5% van ons bruto nationaal product. Toch is rechts nog steeds van mening dat kunst een linkse hobby is.
Gelukkig denkt niet iedereen er zo over. "[Kunst en cultuur] zijn onlosmakelijk verbonden met onze economie, werkgelegenheid, toerisme, integratie, onderwijs en zorg. Ze zijn onmisbaar in onze samenleving", aldus Touria Meliani, Said Kasmi, Robert van Asten, en Anke Klein (cultuurwethouders, van Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht).
Elke grote en kleine ondernemer in Nederland weet dat je moet investeren om geld te verdienen. Om die reden wordt er dan ook geld nog moeite gespaard om bedrijven die zwaar te lijden hebben onder de Corona-crisis financieel te helpen. Voor de kunst- en cultuursector is er een steunfonds van 300 miljoen euro opgericht. Maar er is veel meer geld nodig. Daarbij vraag ik mij af waarom er niet gezamenlijk wordt opgestaan om meteen ook die kaalslag in de kunst van zo’n tien jaar geleden plùs de btw-verhoging (van 6 naar 9%) terug te draaien. Want wat is een land zonder kunst?
Om met de woorden van Sir Peter Bazalgette te eindigen:
"Imagine society without the civilising influence of the arts and you'll have to strip out what is most pleasurable in life. [...] The inherent value of culture, its contribution to society, its symbiotic relationship with education and, yes, its economic power (but in that order) … this is what we call the holistic case for public support of arts and culture."
